Türkiye’de girişimcilik ekosistemi hızla büyürken, franchise almak ve franchise açmak pek çok girişimci için güvenli bir yatırım modeli olarak öne çıkıyor. Özellikle restoran, cafe, perakende ve hizmet sektörlerinde franchise markaları sayesinde sıfırdan marka inşa etmek yerine, oturmuş bir sistemin parçası olmak cazip hale geliyor. Ancak, franchise almak sadece sözleşme imzalamakla bitmiyor; şirket kuruluşu, vergi süreçleri, yatırım planlaması ve mali danışmanlık ihtiyacı işin en kritik aşamalarını oluşturuyor.
Bu yazımızda, franchise almak isteyen girişimciler için yol haritasını, yasal yükümlülükleri ve Teztürer Mali Müşavirlik’in sunduğu danışmanlık avantajlarını detaylandıracağız.
Franchise Nedir?
Franchise, bir markanın isim hakkını ve işletme modelini belirli şartlar altında girişimcilere devretmesi sistemidir. Bu modelde girişimci, bilinen bir marka altında işletme açarak hazır müşteri kitlesi ve operasyonel destek kazanır.
Franchise almanın avantajları:
-
Hazır marka bilinirliği
-
Eğitim ve operasyon desteği
-
Tedarik zincirine erişim
-
Daha düşük pazarlama maliyeti
Franchise işletmelerin riskleri:
-
Yüksek başlangıç maliyetleri (franchise giriş bedeli, royalty ödemeleri)
-
Sınırlı işletme özgürlüğü
-
Sözleşme koşullarına sıkı bağlılık
Franchise Açmak İçin Şirket Kuruluşu
Franchise işletmesi açmadan önce Türkiye’de faaliyet gösterecek bir şirket kurulması gerekir. En çok tercih edilen şirket türleri:
-
Şahıs Şirketi: Kurulumu hızlıdır, maliyeti düşüktür. Ancak riskler kişisel mal varlığına yansır.
-
Limited Şirket: Daha profesyonel yapıya sahiptir, riskler şirketle sınırlıdır. Franchise işletmeleri için genellikle en çok tercih edilen yapıdır.
-
Anonim Şirket: Daha büyük yatırımlar ve ortaklı yapılarda kullanılır.
Şirket kuruluşunda gerekli belgeler:
-
Noter onaylı şirket sözleşmesi
-
Vergi dairesi kaydı
-
Ticaret sicil kaydı
-
Belediye iş yeri ruhsatı
Franchise Açarken Vergi ve Mali Yükümlülükler
Franchise işletmeleri, diğer ticari işletmeler gibi çeşitli vergi yükümlülüklerine tabidir.
-
Gelir veya Kurumlar Vergisi: Şirket türüne göre değişir.
-
Katma Değer Vergisi (KDV): Franchise sektörüne göre %8 veya %18 oranında uygulanır.
-
Royalty Ödemeleri: Franchise sözleşmelerinde markaya ödenecek belirli orandaki payın muhasebeleştirilmesi gerekir.
-
Muhtasar ve SGK Bildirimleri: Çalışanlar için düzenli beyanname verilmelidir.
-
Defter Tutma: Franchise sözleşmelerinde mali disiplin çok önemlidir, yasal defterler eksiksiz tutulmalıdır.
Franchise Açmanın Maliyetleri
Franchise yatırımında karşılaşılabilecek başlıca gider kalemleri:
-
Franchise Giriş Bedeli: Markaya göre değişmekle birlikte 300.000 TL – 3.000.000 TL arası olabilir.
-
Royalty Ücreti: Aylık cirodan belirli bir yüzde alınır.
-
Dekorasyon ve Ekipman: Marka standartlarına göre yapılır, genelde yüksek maliyetlidir.
-
Personel ve Eğitim Giderleri: Franchise veren marka tarafından zorunlu eğitimler düzenlenir.
-
Yazılım ve POS Sistemleri: Merkezi sistemlere entegrasyon gerekir.
Franchise Alırken Dikkat Edilmesi Gerekenler
-
Sözleşme şartlarını iyi inceleyin (royalty oranları, yenileme koşulları, bölge koruma hakları).
-
Marka bilinirliği kadar finansal sürdürülebilirliğini de araştırın.
-
İşletme lokasyonunun franchise veren tarafından onaylanacağını unutmayın.
-
Mali projeksiyonlarınızı gerçekçi yapın.
Türkiye’de Franchise Veren Markalar
Franchise sistemi Türkiye’de özellikle gıda, kahve zincirleri, perakende ve hizmet sektörlerinde oldukça yaygındır. İşte en çok aranan ve yatırımcıların ilgisini çeken bazı franchise markaları:
-
Kahve & Cafe Franchise: Starbucks, Kahve Dünyası, Coffy, Caffe Nero
-
Fast Food & Restoran Franchise: Burger King, McDonald’s, Komagene, Tavuk Dünyası, Köfteci Yusuf, Domino’s Pizza, Dürümle, Maydonoz Döner
-
Market & Perakende Franchise: File Market, CarrefourSA Mini, Migros Jet, Gratis, Watsons
-
Hizmet & Niche Franchise: Aras Kargo, Dry Clean Express, Bargello Parfüm
Franchise bedelleri markaya ve sektöre göre değişiklik gösterir. Örneğin; Starbucks franchise bedeli 50-80 bin dolar seviyelerinde iken, Komagene ya da Dürümle gibi markalarda çok daha düşük maliyetlerle giriş yapmak mümkündür.
Teztürer Mali Müşavirlik ile Franchise Açmak Daha Kolay
Franchise almak ve franchise açmak ciddi yatırım ve mali disiplin gerektirir. İşletme kuruluşundan vergi planlamasına, franchise sözleşmesinin mali analizinden royalty ödemelerinin muhasebeleştirilmesine kadar her aşamada profesyonel danışmanlık almak başarı şansınızı artırır.
Teztürer Mali Müşavirlik olarak, franchise girişimcilerine özel şu hizmetleri sunuyoruz:
-
Şirket kuruluşu ve resmi izin süreçleri
-
Franchise sözleşmelerinde mali analiz ve raporlama
-
Vergi planlaması ve beyannamelerin düzenlenmesi
-
Royalty ve franchise bedellerinin muhasebeleştirilmesi
-
İstanbul muhasebe ve mali müşavirlik desteği ile sürekli danışmanlık
Franchise yatırımınızı güvenle hayata geçirmek için, sizin yanınızda profesyonel bir çözüm ortağı olmaktan mutluluk duyarız.
