Freelance çalışanlar, dijital içerik üreticileri, danışmanlar, eğitmenler… Türkiye’de serbest meslek sahibi olarak çalışanların sayısı her geçen yıl artıyor. Ancak serbest meslek vergilendirmesi ve muhasebe süreci, birçok kişi için hâlâ karmaşık görünüyor. Oysa doğru bilgi ve düzenli kayıt tutma alışkanlığı ile hem yasal yükümlülükler kolayca yerine getirilebilir hem de gereksiz vergi ödemelerinden kaçınılabilir. Bu rehberde, serbest meslek sahipleri için Türkiye’deki vergi ve muhasebe süreçlerini adım adım ele alacağız.
Serbest Meslek Vergisi Nedir?
Türkiye’de serbest meslek sahipleri Gelir Vergisi Kanunu’na tabi olarak çalışırlar. Gelir Vergisi, elde edilen kazanç üzerinden ödenir ve yıllık beyanname ile bildirilir. Ayrıca bazı durumlarda Katma Değer Vergisi (KDV) de eklenir. Başlıca ödenmesi gereken vergiler:
- Gelir Vergisi: Yıllık gelir üzerinden dilimlere göre hesaplanır (2025 yılı için %15’ten başlar).
- KDV: Serbest meslek hizmetleri genellikle %20 KDV’ye tabidir.
- Stopaj: Hizmet verilen şirketler, ödeme sırasında %20 stopaj kesintisi yapar ve bunu vergi dairesine yatırır.
- Damga Vergisi: Beyannameler üzerinden belirli oranlarda alınır.
Vergi Mükellefiyeti Nasıl Başlatılır?
Serbest meslek faaliyetine başlamadan önce vergi mükellefiyeti açtırmak gerekir. Adımlar:
- E-Devlet Üzerinden Başvuru: “İnteraktif Vergi Dairesi” üzerinden serbest meslek mükellefiyet başvurusu yapılır.
- İşyeri Bildirimi: Evden çalışılsa dahi adres bildirimi yapılmalıdır.
- Mali Müşavir Anlaşması: Beyannamelerin doğru verilmesi ve defter tutma işlemlerinin düzenli olması için mali müşavir ile çalışmak büyük kolaylık sağlar.
Defter ve Fatura Düzeni
Serbest meslek sahiplerinin Serbest Meslek Kazanç Defteri tutması zorunludur. Artık bu defterler Defter-Beyan Sistemi üzerinden elektronik olarak tutuluyor. Fatura kesme süreci:
- E-fatura veya e-arşiv sistemine kayıt olunmalı.
- Hizmet bedeli + KDV üzerinden fatura düzenlenmeli.
- Stopaj, faturada belirtilip hizmet alan tarafından ödenir.
Vergi Avantajları ve Muafiyetler
Serbest meslek sahipleri için bazı avantajlar mevcut:
- Genç Girişimci Desteği: 29 yaş altı girişimcilere 3 yıl boyunca 150.000 TL’ye kadar gelir vergisi muafiyeti.
- Basit Usul Muafiyetleri: Küçük ölçekli işler için vergi avantajı.
- Gider İndirimi: Ofis kirası, internet, telefon, yazılım lisansları gibi masraflar gider olarak yazılabilir.
Sık Yapılan Hatalar
- Fatura kesmeden ödeme almak
- KDV ve stopajı yanlış hesaplamak
- Defter kayıtlarını eksik tutmak
- Beyanname sürelerini kaçırmak
Serbest meslek sahibi olmak, çalışma özgürlüğü ve gelir potansiyeli açısından büyük avantaj sunar. Ancak vergi ve muhasebe süreçlerini doğru yönetmek, hem yasal yükümlülükleri yerine getirmek hem de mali avantajları kullanabilmek için şarttır.
Teztürer Mali Müşavirlik olarak serbest meslek sahiplerine, kayıt açılışından beyanname süreçlerine kadar tüm adımlarda profesyonel destek sağlıyoruz. Doğru yönetilen muhasebe süreçleri, işinizin geleceğini güvence altına alır.
